Odnowa charyzmatyczna

ODNOWA CHARYZMATYCZNA
JAKO ŁASKA NOWEJ PIEĆDZIESIĄTNICY
 
Konferencja ks. Dominika Wodniczaka wygłoszona do kleryków Wyższego Seminarium Duchownego  w Kaliszu  dn. 22.04.2008 r.
 
 
WSTĘP
 
1.     Choć w centrum mego zainteresowania jest Szkoła Nowej Ewangelizacji, która      ma własną tożsamość, to jednak od 22 lat bliskie jest mi doświadczenie Odnowy           w Duchu Świętym.
2.     Dzisiejsze spotkanie: konferencja i modlitwa
3.      Lektury:
q       Patti Gallagher Mansfield, Jakby nowa Pięćdziesiatnica. Początki katolickiej Odnowy charyzmatycznej, Warszawa 1993
q       Frederic Lenoir, Nowe wspólnoty, Warszawa 1993
q       Monique Hebrard, Charyzmatycy. Zarys Historii Odnowy w Duchu Świętym, Kraków 1994
q       Aby lepiej poznać Odnowę w Duchu Świętym. Wybór tekstów, Magdalenka 1997
q       Przyjdź Duchu Święty. Dokumenty z Malines, Red. Leo Joseph Suenens, Kraków 1998
q       Bierzmowanie ruchów, Post scriptum Listu nr 6/1998
q       Joseph Ratzinger, Benedykt XVI, Nowe porywy Ducha. Ruchy odnowy w Kościele, Kielce 2006
q       Zeszyty Odnowy w Duchu Świętym
q       Szum z nieba
 
 
I. Podstawowy zarys katolickiej odnowy charyzmatycznej
 
1.          Wypowiedzi Papieży:
q       Paweł VI: „Odnowa szansą dla Kościoła i świata”
q       Jan Paweł II (Oreste Pestare, Znak nadziei dla wszystkich ludzi. Katolicka Odnowa Charyzmatyczna w sercu Jana Pawła II, Łódź 2006, s. 12):
Katolicka Odnowa Charyzmatyczna jest jednym z wielu owoców Drugiego Soboru Watykańskiego, który, podobnie :k Zesłanie Ducha Świętego, prowadzi do nadzwyczajnego rozkwitu w życiu Kościoła grup i ruchów szczególnie wrażliwych na działanie Ducha. jakże nie dziękować za duchowe owoce, jakie wydała Odnowa w Kościele i w  życiu wielu ludzi? jakże wielu wiernych świeckich mężczyzn, kobiet, młodych ludzi, dorosłych i starszych wiekiem - doświadczyło zdumiewającej mocy Ducha Bożego i jego darów! Jak wielu ludzi na nowo uwierzyło i odkryło radość płynącą z modlitwy, moc i piękno Słowa Bożego i w odpowiedzi na te doświadczenia włączyło się z oddaniem w misję Kościoła. Życie jakże wielu ludzi uległogłębokiej przemianie?
 
 
q       Benedykt XVI (Nowe porywy Ducha. Ruchy odnowy w Kościele, s. 58 – 60):
Potem nawiązałem również kontakt z ruchem Odnowy Charyzmatycznej. W tamtych latach współpracowałem zwłaszcza z profesorem z Paderborn, Heribertem Mühlenem, który był entuzjastą tego ruchu, po tym, jak sam odnalazł w nim radość kapłaństwa. W ten sposób doznałem radości i laski płynącej ze spotkań z młodymi ludźmi poruszonymi mocą Ducha Świętego. Przekonałem się, że w momencie trudnym dla Kościoła, kiedy mówiło się o "zimie Kościoła", Duch Święty przygotowywał nową wiosnę, a w sercach młodych budziła się radość z faktu bycia chrześcijanami, doświadczenie żywej wiary, radość z przynależności do katolicyzmu, z życia w Kościele, który jest żywym Ciałem Chrystusa i pielgrzymującym ludem Bożym.
 
2.           Nazewnictwo:
q       Katolicka Odnowa Charyzmatyczna (w znaczeniu odnowy charyzmatów)
q       Odnowa w Duchu Świętym (jako odnowa wszystkiego, co składa się na nasze życie, np. modlitwy, życia sakramentalnego, parafii)
Lepiej jest używać powyższych nazw niż określenia „ruch charyzmatyczny”
3.           Odnowa jako ruch w szczególnym znaczeniu
Kard. Leon Joseph Suenens, Czym jest Odnowa w Duchu Świętym? (do kapłanów w 1982):
Odnowa charyzmatyczna nie jest ruchem w zwykłym znaczeniu bycia organizacją, ale jeżeli chcielibyśmy użyć słowa .,ruch", to mogę je przyjąć w takim sensie, w jakim mówi się o ruchu liturgicznym, ruchu biblijnym, czy ruchu ekumenicznym.
/.../Najpiękniejszym dniem dla Odnowy charyzmatycznej będzie dzień, kiedy nikt nie będzie już o niej mówił, ponieważ wniknie ona wkrwiobieg codziennego życia Kościoła.
Duch Święty nie jest dany tylko dla niektórych ludzi, jest On dla wszystkich – tak samo odnowienie w Duchu - oto sedno sprawy. Odnowa w Duchu jest w swojej istocie otwarciem na rzeczywistość i działanie Ducha Świętego. To jest pierwszy krok. Duch Święty daje nam nowe oczy, byśmy widzieli i nowe serce, byśmy kochali.
 
4.           Narodziny Odnowy w Kościele Katolickim
 
a) Tajemnicza zbieżność: 1-I-1901 r. Leon XIII
-   intonuje Veni Creator na początek wieku;
-   wydaje szereg dokumentów o Duchu Świętym [m.in. enc. Divinum illud munus 1897],
-   inicjuje doroczny obchód nowenny przed Zesłaniem Ducha Świętego w całym Kościele;
1-I-1901, Topeka (Kansas) – pierwsze udokumentowane świadectwo chrztu w Duchu Świętym (metodystyczna Szkoła Biblijna, pastor Charles Fox Parham, Agnes Ozman otrzymuje chrzest w Duchu i dar języków)
b) w cieniu L. XIII –bł. Elena Guerra (+1914) – założycielka Oblatae Sancti Spiritus, orędowniczka odnowy Kościoła, ekumenizmu duchowego i kultu Ducha Świętego, pokorna inspiratorka wielu działań papieża; beatyfikowana przez Jana XXIII;
c)  Tenże Jan XXIII modlił się w 1962 r. na rozpoczęcie Vat. II: Duchu Święty, odnów w naszych czasach Twoje cuda, jakby w powtórnej Pięćdziesiątnicy...
d) Podczas obrad Soboru w 1963 r. poważna dyskusja teologiczna dotyczyła charyzmatów.
e)  Równolegle z działaniem Ducha na Soborze („od góry”) objawia się Jego oddziaływanie „oddolne” – wśród wiernych.
18 lutego 1967 roku trzydziestoosobo­wa grupa studentów i profesorów Uniwer­sytetu Duquesne w Pittsburgu wybrała się na weekendowy wyjazd, by szukać woli Bożej w swym życiu. Do rekolekcji przy­gotowywali się poprzez lekturę książki Krzyż i sztylet Dawida Wilkersona. Byli wśród nich m.in. Patti Mansfield i Ralph Martin
W czasie tych rekolekcji doświadczyli mocnego działania Ducha Świętego. Nowe przeżycie nie wiązało się jedynie z kilku­godzinnymi spotkaniami modlitewnymi, podczas których objawiały się charyzmaty, ale przemieniło całe ich życie. Odczuwano bliskość Boga i związane z tym pragnienie modlitwy oraz czytania słowa Bożego. Pra­wie wszyscy odkryli w sobie odwagę wia­ry, pragnienie dawania świadectwa o Jezu­sie, wobec przyjaciół i obcych.

Wieść o tych wydarzeniach w pierw­szych miesiącach rozchodziła się powoli. Jednak wkrótce wydarzenia te zaczynały nabierać rozgłosu. Ruch rozszerzał się, naj­częściej drogą kontaktów indywidualnych. Zaczął wychodzić poza środowiska uniwer­syteckie. Niedługo później okazało się, że grupy modlitewne powstają niemal w każ­dej części Stanów Zjednoczonych. Początkowo grupy te były złożone tylko ze świec­kich, ale stopniowo zaczęły do nich dołączać osoby duchowne.
Odnowa ogarniała powoli cały Kościół katolicki i co ciekawe, często niezależnie od doświadczeń amerykańskich. W różnych miejscach na ziemi zaczęły się pojawiać różne grupy modlitewne Odnowy Charyzmatycznej.
W 1975 roku kardynał Leon Joseph Suenens rozmawiał z Ojcem Świętym, Pawłem VI, na temat Odnowy w Duchu Świętym. W wyniku tej rozmowy Papież uczynił go opiekunem tego ruchu z ramienia Kościoła. W 1978 roku, pod patronatem kardynała, zorganizowane zostało w Rzymie Międzynarodowe Biuro Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej (ICCRO obecnie ICCRS). Aby wypracować właściwy sąd o autentyczności pojawiających się w Odnowie charyzmatów i żeby służyć dobrą radą rozwijającemu się ruchowi, kard. Suenens zaproponował paru wybitnym teologom, m.in. Yves Congarowi OP i Josephowi Ratzingerowi, opracowanie dokumentów uzasadniających jej miejsce w Kościele, od­powiadających na szereg podstawowych py­tań i wątpliwości. Dzięki ich pracy powstał ,,Dokument z Malines", znany u nas również pod tytułem "Teologiczne i duszpa­sterskie wskazówki dotyczące Odnowy Cha­ryzmatycznej w Kościele katolickim".
Odnowa w Duchu Świętym jest prze­dziwnym ruchem, nie ma założyciela, nie ma "instytucji", jest niejednorodna. Nie chce być grupą specjalizującą się w Duchu Świę­tym i Jego darach. Dąży do odnowienia Kościoła lokalnego i powszechnego poprzez ponowne odkrycie pełni życia w Chrystu­sie, przez Ducha Świętego; życia, które za­wiera pełnię Jego darów.
Odnowa stała się łaską również dla Ko­ścioła katolickiego w Polsce. Duch Święty posłużył się tu niewątpliwie ks. Bronisławem Dembowskim i ks. Marianem Piątkowskim.
 
5. Podstawowe cele Katolickiej Odnowy w Duchu świętym na podst. Statutu ICCRS:
a)     Zachęcanie do dojrzałego i nieustannego nawracania się ku Jezusowi Chrystusowi, naszemu Panu i Zbawicielowi.
b)    Zachęcanie do osobistego przyjęcia Osoby Ducha Świętego, Jego obecności i mocy. Obie te łaski często przychodzą razem w doświadczeniu opisanym w NT a zwanym „chrztem w Duchu Świętym” [inaczej: „wylaniem Ducha Świętego”, „odnowieniem w Duchu Świętym”]. Chodzi o osobiste przyjęcie łaski związanej z chrztem i bierzmowaniem oraz umocnienie w chrześcijańskiej służbie dla Kościoła i świata.
c)     Prowadzenie chrześcijan do przyjęcia darów duchowych zwyczajnych i nadzwyczajnych (charyzmatów, por. KK 12) i posługiwania nimi nie tylko w Odnowie charyzmatycznej, lecz szerzej w Kościele. Ich poprawne rozumienie i używanie w harmonii z innymi elementami życia Kościoła jest źródłem mocy dla chrześcijan w ich drodze ku świętości i w pełnieniu misji.
d)    Popieranie dzieła ewangelizacji w mocy Ducha Świętego, również reewangelizacji chrześcijan nominalnych, ewangelizacji kultury i struktur społecznych.
e)     Pielęgnowanie stałego wzrostu w świętości przez integrację charyzmatów z pełnią życia Kościoła. Odnowa zachęca do udziału w bogatym życiu sakramentalnym i liturgicznym, do czerpania z tradycji katolickiej modlitwy i duchowości, do stałej formacji i uczestnictwa w wypełnianiu programu duszpasterskiego Kościoła
 
6. Elementy Odnowy charyzmatycznej

Ruch charyzmatyczny opiera się na założeniu, że chrześcijanie - podobnie jak w Kościele pierwotnym – są obdarowywani charyzmatami, którymi służą zbudowaniu wspólnoty Kościoła. Odnowa w Duchu Świętym gromadzi wielu ludzi świeckich w różnym wieku i z różnych środowisk odnajdujących dzięki niej swoje miejsce w Kościele i świecie. Osoby te tworzą grupy modlitewne, liczące od kilku do kilkuset członków. Łączy ich chrzest w Duchu Świętym - podstawowe doświadczenie wiary, znane pierwszym chrześcijanom.
 
a. Chrzest w Duchu Świętym
, zwany także "wylaniem Ducha Świętego" lub "modlitwą odnowienia darów Ducha Świętego" nawiązuje do biblijnej i historycznej Pięćdziesiątnicy (Dz 2,1-41). W tym dniu apostołowie otrzymali Ducha Świętego, czemu towarzyszyło mówienie językami i głoszenie Jezusa z mocą (3 tys. nawróconych). Jest to wydarzenie pozasakramentalne, lecz wypływające z sakramentu chrztu oraz bierzmowania. Polega na ożywieniu darów złożonych przez Boga w człowieku w czasie inicjacji sakramentalnej. Wiąże się ze szczególną interwencją Ducha Świętego w życie człowieka. Dzięki niej:
-  człowiek nawiązuje osobową więź z Bogiem,
-  pogłębia się jego modlitwa,
- umiłowanie Pisma Świętego
-  życie staje się pełne pokoju i radości związanych z bliskim przeżywaniem obecności Boga,
-  pojawia się pragnienie opowiadania innym o swoim przeżywaniu wiary.
Chrzest w Duchu Świętym odbywa się zwykle podczas modlitwy całej wspólnoty z nałożeniem rąk na człowieka, który prosi o to. Często taką modlitwę poprzedza kilkutygodniowe seminarium życia w Duchu lub krótsze rekolekcje ewangelizacyjne Odnowy. Prowadzi do osobistego nawrócenia, przyjęcia Jezusa jako Pana i Zbawiciela, a następnie do przyjęcia charyzmatów, by służyć innym.
b. Grupy modlitewne:
-  prowadzone są najczęściej wspólnie przez duszpasterza i zespół świeckich animatorów z liderem na czele,
-  uczestniczą co tydzień w spotkaniach modlitewnych, których głównym elementem jest głośna, żywa modlitwa (indywidualna modlitwa we wspólnocie),
-  spotkania mają otwartą, luźną formę, lecz pewne elementy spotkania powtarzają się:
·  zaproszenie Ducha Świętego,
·  uwielbienie Boga (ten rodzaj modlitwy przeważa),
·  słuchanie Słowa Bożego, nauczanie,
·  osobiste świadectwo niektórych uczestników spotkania;
·  modlitwa wstawiennicza,
·  posługa charyzmatami
 


c. Charyzmaty (gr. charisma - dar łaski)
W przeddzień otwarcia Soboru Jan XXIII błagał Boga, aby w na­szych dniach "na nowo zesłał swój cud, jakby na nowy dzień Pięć­dziesiątnicy". Sobór stał się bezcenną łaską - ukazał nowe perspektywy i wytyczył kierunek odnowy Kościoła. Ojcowie Soboru świadomi tego, że dzieło odnowy przekracza ludzkie możliwości wyznawali, że to Duch Święty "mocą Ewangelii utrzymuje Kościół w ciągłej młodości, ustawi­cznie go odnawia", "uposaża go w rozmaite dary ( ... ) i przy ich pomocy nimi kieruje" (Lumen gentium 4).
Podczas Soboru doszło do dyskusji między kardynałem Ruffinim, (który uważał, że charyzmaty należą do przeszłości i ostrzegał przed ich uwypuklaniem w tekstach soborowych widząc w nich zagrożenie Kościoła instytucjonalnego) a kardynałem. Suenensem biorącym w obronę charyzmatyczny wymiar Kościoła. W końcowych dokumen­tach Sobór przychylił się do stanowiska kardynała Suenensa, czego rezultatem są dwa obszerne fragmenty dotyczące charyzmatów ­w Konstytucji dogmatycznej o Kościele Lumen gentium iw Dekrecie o apostolstwie świeckich Apostolicam actuositatem.
W Konstytucji Dogmatycznej o Kościele Lumen Gentium [nr 12] zapisu o tym, że:
Duch Święty nie tylko przez sakramenty i posługi uświęca i prowadzi Lud Boży oraz cnotami go przyozdabia, ale 'udzielając każdemu, jak chce' (1Kor 12,11) darów swoich, rozdziela między wiernych wszelakiego stanu także szczególne łaski [charyzmaty], (...) mające na celu odnowę i dalszą pożyteczną rozbudowę Kościoła (kard.
Leon J. Suenens, Y. Congar, K. Rahner).
Charyzmaty- nadnaturalne dary Ducha Świętego, udzielane różnym osobom dla budowania całej wspólnoty. Do charyzmatów zalicza się m.in. tzw. dary epifanijne, czyli nadzwyczajne [ich katalogi: 1Kor 12-14, Rz 12,4-8; 1P 4,10-11]
Paweł mówi z naciskiem: 1Kor 14:1 Starajcie się posiąść miłość, troszczcie się o dary duchowe (dosł.: ubiegajcie się o nie, gońcie za nimi!).
Charyzmaty wyliczane przykładowo przez Pawła (nie jest to bynajmniej kompletna lista!) można podzielić na 3 kategorie:
-  dary nauczania (dar mądrości słowa, umiejętność poznawania),
-  dary będące znakami mocy Boga (dar wiary, czynienia cudów, uzdrawiania),
-  dary objawienia (proroctwo, rozpoznawanie duchów, dar języków, tłumaczenie języków).
7. Owoce Odnowy na podstawie Dokumentu z Malines
 
a) Nowy, osobisty (ale nie indywidualistyczny) związek w Duchu Świętym z Jezusem, jako zmartwychwstałym i obecnym Panem i Zbawicielem
b) Radykalne, wewnętrzne nawrócenie oraz głęboką przemianę życia wielu ludzi
c) Umocnienie do służby, świadectwa, głoszenia Ewangelii słowem i czynem oraz różnego rodzaju posług wobec Kościoła i świata
d) Uzdrowienie relacji międzyludzkich i rozbitych małżeństw
e) Odkrycie wspólnotowego wymiaru chrześcijaństwa
f) Związek z Maryją
g) Umiłowanie Kościoła, poddanie się jego wewnętrznemu porządkowi, życiu sakramentalnemu, autorytetowi nauczania
 
II. Osobiste świadectwo
§        Rezerwa, ale potem przyjęcie łaski
§        Owoce w moim życiu:
-         decyzja o kapłaństwie
-         odnowa modlitwy i podejścia do Biblii
-         otwarcie na charyzmaty
-         odnowione spojrzenie na posługę sakramentalną (Eucharystia, Sakrament Chorych)
-         posługa charyzmatyczna (modlitwa o uzdrowienie)
-         pogłębienie współpracy ze świeckimi
-         ewangelizacja
-         słuchanie i posługa z wybitnymi świadkami
 
Puenta:
„Bez Ducha Świętego Bóg jest daleko,
Chrystus pozostaje w przeszłości,
Ewangelia jest martwą literą,
Kościół jest tylko organizacją
władza - dominacją,
misja - propagandą
liturgia - niczym więcej tylko wspomnieniem
życie chrześcijańskie - moralnością niewolnika
Ale w Duchu Świętym:
kosmos jest zmartwychwstały i wzdycha
w bólach rodzenia Królestwa,
Zmartwychwstały Chrystus jest tutaj,
Ewangelia jest mocą życia,
Kościół ukazuje życie Trójcy,
misja jest Pięćdziesiątnicą,
liturgia - pamiątką i zapowiedzią,
ludzkie działanie jest przebóstwione”.